De groei van de bevolking in Nederland heeft tot nu toe een grotere invloed op de groei van de mobiliteit dan veranderingen in de samenstelling van de bevolking. Veranderingen in de samenstelling dempen of versterken wel de groei in autobezit of de afgelegde afstanden. In de komende decennia zullen veranderingen in de samenstelling aan relatief belang winnen, omdat de groei van de bevolking dan afvlakt. Dit blijkt uit het onderzoek 'Demografische veranderingen en mobiliteit' van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM).
Een veranderende omvang en samenstelling van de bevolking heeft directe gevolgen voor de mobiliteit. Immers, iedereen is mobiel, maar niet in dezelfde mate. Het KiM onderzocht het relatieve belang van de omvang van de populatie (aantal huishoudens of personen), de samenstelling van deze populatie (bijvoorbeeld leeftijden, woonregio, huishoudomvang) en andere factoren voor de veranderingen in mobiliteit. Dit aan de hand van 2 sleutelindicatoren: de totale afgelegde afstand per persoon en het aantal auto's per huishouden.
Omvang
Uit de studie blijkt dat tot nu toe het aantal personen of huishoudens bepalender is voor de mobiliteit dan de kenmerken van deze personen of huishoudens. Prognoses voor het aantal personen of huishoudens zijn daarom een prima startpunt voor prognoses op het gebied van verkeer en vervoer.
Samenstelling
Dat de veranderingen in de samenstelling van de bevolking nu minder belangrijk zijn voor de mobiliteitsontwikkeling komt onder meer doordat bepaalde veranderingen elkaar kunnen neutraliseren. Dit dempt soms de invloed van de gewijzigde samenstelling. Een toename van een groep met een bepaald kenmerk kan leiden tot groei van de mobiliteit, terwijl de toename van een groep met een ander kenmerk kan leiden tot krimp. Dat betekent niet dat afzonderlijke veranderingen geen invloed hebben op de mobiliteit. Omdat de groei van de bevolking afvlakt in de komende decennia, zullen veranderende samenstellingen op termijn aan relatief belang winnen.
Voorbij de demografische kenmerken
Demografische veranderingen zijn geenszins afdoende om de veranderingen in de totale mobiliteit te verklaren. In dit onderzoek tonen we aan dat de overige effecten, die grotendeels uit gedragsverandering bestaan, minstens zo relevant zijn om te doorgronden. Zo heeft de COVID-pandemie geleid tot een forse daling van de afgelegde afstand in Nederland over de periode 2018 - 2023. Het gaat om een daling van ruim 30 miljard kilometer (-15%). Dat staat dus los van de volume- en samenstellingseffecten in de bevolking, die in dezelfde periode voor groei zouden hebben gezorgd.