Weet jij nog wat voor reizen je maakte in 2013? Waarschijnlijk is je leven sinds die tijd al aardig veranderd. Bijvoorbeeld doordat je bent gewisseld van baan of kinderen hebt gekregen. Als ik terugdenk aan mijn leven toen kan ik in ieder geval genoeg veranderingen aanwijzen. Maar hoe ik in die tijd precies reisde weet ik niet zo goed meer. Van ruim 930 mensen weten we bij het KiM nog wel precies wat hun reisgedrag in 2013 was en hoe dat zich sindsdien heeft ontwikkeld. Zij doen namelijk al sinds het begin mee aan het Mobiliteitspanel Nederland, oftewel het MPN.
Beeld: © ANP / Patricia Rehe
Wat is het MPN?
Met het MPN verzamelt het KiM informatie over het reisgedrag en hieraan gerelateerde zaken, zoals het bezit en percepties van verschillende vervoerwijzen, van een vaste groep huishoudens over de tijd heen. We richten ons daarbij op alle huishoudleden van 12 jaar en ouder. Jaarlijks doen ongeveer 2000 huishoudens mee, sommigen al vanaf de start en anderen kwamen er later bij. Ieder najaar vragen we aan hen hoe, waarheen en waarom zij zich verplaatsen. Dit doen we niet alleen met een vragenlijst, maar ook halen we informatie op met een ‘reisdagboekje’. Voor 3 opeenvolgende dagen in september of oktober houden de personen uit deze huishoudens dan precies bij welke reizen ze maken.
Onder de motorkap
Dat klinkt allemaal misschien simpel, maar bij het verzamelen van zulke data komt allerlei werk kijken. Elk jaar updaten we de vragenlijst bijvoorbeeld. Welke vragen zijn belangrijk om toe te voegen? En hoe kun je een nieuwe vraag het beste formuleren? Deze moet niet te lang worden, maar wel begrijpelijk zijn voor iedereen. Ook als we de data binnen hebben moet er nog van alles gebeuren. We schonen de data op en koppelen ze aan aanvullende data. Daarnaast maken we de gegevens na 2 jaar beschikbaar voor collega-onderzoekers. Daarvoor maken we een overzicht van alle variabelen in de data, oud en nieuw, maken we ze anoniem en vertalen we alle tekst naar het Engels. En dat is nog maar het topje van de ijsberg! Denk bijvoorbeeld ook aan het programmeren van de vragenlijst (zodat de juiste mensen de juiste vragen te zien krijgen) en het maken van een plan voor welke typen huishoudens extra moeten worden uitgenodigd elk jaar.
Beeld: © ANP
Het MPN is gebruikt voor onderzoek naar het verband tussen gezondheid en actief reizen
Het MPN levert al 13 jaar resultaten op
Sinds 2013 hebben we de resultaten uit het MPN gebruikt voor allerlei onderzoeken. Zo onderzochten we in 2017 de invloed van levensgebeurtenissen op mobiliteit. Wat blijkt? Vooral mensen die overstappen naar een nieuwe baan passen hun reisgedrag aan (circa 80% doet dat). Maar ook de geboorte van een kind (50%) en verhuizen (40%) zorgt bij veel mensen voor een duidelijke verandering in hun reisgedrag. In 2023 konden we het MPN gebruiken voor een onderzoek naar het effect van de coronapandemie op reisgedrag. Inzichten uit dit onderzoek wezen er toen bijvoorbeeld op dat Nederlanders na de pandemie structureel meer bleven thuiswerken dan ervoor. Allerlei andere onderzoeksvragen konden (en kunnen!) we ook beantwoorden met het MPN. Wat is het effect van de e-fiets op het gebruik van andere vervoerwijzen? Wat is het verband tussen gezondheid en actief reizen? Wat is het effect van digitale reisinformatie op de reisbeleving?
Niet te voorspellen, wel te begrijpen
Niemand had 13 jaar geleden precies kunnen voorspellen hoe zijn of haar leven en manier van reizen er vandaag de dag uit zou zien. En ook de komende jaren zullen er voor velen veranderingen plaatsvinden die nu nog niet zijn te voorzien. John Lennon zong niet voor niets 'Life is what happens while you’re busy making other plans'. Maar met enige zekerheid krijgen we met het MPN wel een mooi beeld van het reisgedrag van Nederland en de levensveranderingen die hierbij een rol spelen.